Rechter streept verhoging rondvaartheffing Amsterdam door

De gemeente Amsterdam had de heffing voor passagiers van rondvaartboten niet mogen verhogen van 1,50 naar 2,50 euro per persoon. Dat heeft de rechtbank vrijdag geoordeeld in een zaak die een rondvaartrederij had aangespannen. Voor die rederij geldt weer het oude tarief van 1,50 euro en krijgt het bedrijf het teveel betaalde geld terug. Dat meldt NH Nieuws.

Van 1,50 naar 2,50 euro

De heffing, officieel de vermakelijkhedenretributie, werd in januari 2020 ingevoerd met een tarief van 1,50 euro per passagier. Het college wilde dat bedrag in 2024 verhogen naar 2 euro. De gemeenteraad deed daar nog eens 50 cent bovenop, waardoor het tarief op 2,50 euro uitkwam. Inmiddels is het verder gestegen, naar 2,60 euro in 2025 en 2,70 euro dit jaar, maar die latere stappen liet de rechtbank buiten beschouwing.

Een exploitant van rondvaartboten maakte bezwaar tegen de aanslagen over 2024 en 2025. Volgens het bedrijf was de verhoging in strijd met de beginselen van behoorlijk bestuur. De belangen van rederijen waren niet meegewogen, de motivering schoot tekort en er was niet duidelijk gemaakt waar de heffing voor bedoeld was.

Geen profijt voor rederijen

De gemeente vond dat de hogere heffing zorgde voor een eerlijkere bijdrage van bezoekers aan de stad. Ook wees ze erop dat de kosten voor voorzieningen waar rederijen van profiteren flink zijn gestegen.

De rechtbank ging daar niet in mee. Zo'n heffing moet volgens de rechter in verhouding staan tot voorzieningen die de gemeente aanlegt of onderhoudt voor de partijen die de heffing betalen. Het stadsbestuur verwees naar tekorten in het programma Varen, maar dat vond de rechtbank onvoldoende: onder varen valt veel meer dan de beroepsvaart van rederijen.

Doorslaggevend was waar de extra 50 cent van de gemeenteraad naartoe ging. Die moest onder meer gratis openbaar vervoer voor kinderen betalen, en daarnaast een lerarenbeurs, vergroening van de openbare ruimte en initiatieven tegen kansenongelijkheid in het onderwijs. Volgens de rechtbank hebben rederijen daar geen enkel profijt van, omdat die voorzieningen los staan van de scheepvaart.

Wat betekent dit voor de stad

Het gratis ov voor kinderen is een van de bekendere maatregelen van de gemeente. Volgens NH Nieuws reizen inmiddels zo'n 21.000 basisschoolkinderen gratis met het openbaar vervoer. De uitspraak gaat over de bezwaren van één rederij, maar maakt duidelijk dat Amsterdam de opbrengst van zo'n heffing niet vrij kan besteden aan doelen die niets met de betalers te maken hebben.

Of de gemeente in hoger beroep gaat, of hoe het de financiering van de voorzieningen gaat regelen, is nog niet bekend.