Amsterdam staat wereldwijd bekend als de fietshoofdstad bij uitstek, maar de stad wil die positie actief verdedigen en versterken. De gemeente heeft een ambitieus mobiliteitsplan gepresenteerd dat tegen 2030 het fietsnetwerk flink moet uitbreiden en veiliger moet maken voor alle leeftijden.
Het plan, dat de naam Amsterdam Fietst Vooruit heeft gekregen, omvat de aanleg van ruim vijftig kilometer nieuwe fietspaden, de renovatie van tientallen kruispunten en een forse uitbreiding van het aantal fietsenstallingen in en rond het stadscentrum.
Druk op de fietspaden neemt toe
De noodzaak voor het plan is duidelijk: Amsterdam telt inmiddels meer dan 900.000 inwoners en het aantal fietsers op de smalle grachtenstraten blijft groeien. Tijdens de ochtendspits staan fietsers op populaire routes zoals de Utrechtsestraat en het Rokin regelmatig stil, iets wat de gemeente wil aanpakken met slimmere doorstroming en bredere rijstroken.
"De fiets is voor Amsterdam wat de gondel is voor Venetië — maar dan functioneler," zegt een woordvoerder van de dienst Infrastructuur. "We willen ervoor zorgen dat fietsen in Amsterdam niet alleen leuk blijft, maar ook veilig en snel voor iedereen."
Speciale aandacht voor ouderen en kinderen
Een opvallend onderdeel van het plan is de zogeheten Schoolroute Plus: veilige, autoluwe fietsroutes die scholen in alle stadsdelen met elkaar verbinden. Ouders die hun kinderen nu nog met de auto naar school brengen, moeten verleid worden om over te stappen op de fiets. Daarvoor worden langs deze routes extra verlichting, duidelijke markeringen en verlaagde stoepranden aangebracht.
Ook voor ouderen is er aandacht. Steeds meer senioren rijden op een elektrische fiets of e-bike, maar vinden de drukke Amsterdamse straten soms intimiderend. Het plan voorziet in rustiger omleidingsroutes door parken en langs de grachten, specifiek ontworpen voor een lager tempo.
Minder auto's, meer ruimte
Het fietsplan gaat hand in hand met het parkeerbeleid van de gemeente: in meerdere buurten worden parkeerplaatsen omgebuild tot fietsstallingen of groen. In de Pijp alleen al verdwijnen naar schatting tweehonderd parkeerplaatsen om ruimte te maken voor brede, tweezijdige fietspaden.
Niet iedereen is even enthousiast. Bewoners- en ondernemersverenigingen in onder meer Oud-West en de Rivierenbuurt hebben zorgen geuit over de bereikbaarheid voor leveranciers en mindervaliden. De gemeente heeft toegezegd deze groepen te betrekken bij de verdere uitwerking van de plannen.
Tijdlijn en financiering
De eerste werkzaamheden starten naar verwachting in het najaar van 2026, te beginnen met de aanpak van de knelpunten op de ring rond het centrum. Het totale budget bedraagt 340 miljoen euro, deels gefinancierd door het Rijk via het Nationaal Groeifonds.
Amsterdam wil met dit plan laten zien dat een grote Europese stad wél kan kiezen voor de fiets als primair vervoersmiddel — en daarin een voorbeeld zijn voor steden wereldwijd.